Delen

expo Right to Build: zelfbouw in Amsterdam

28 juni opende de expo Right to Build: zelfbouw tussen droom en realiteit in het Architectuurcentrum Amsterdam. Sinds zelfbouw in Amsterdam bewust de ruimte kreeg, kijkt de expo terug op wat dat heeft opgeleverd. 

Zelfbouw is in Amsterdam geen vanzelfsprekendheid geweest, in ieder geval niet sinds de wederopbouw. Grootschalige, projectmatige ontwikkelingen hebben de ontwikkeling van de stad sinds de tweede wereld oorlog bepaald. Snelheid, aantallen en de behoefte om voor alle Amsterdammers betaalbare kwaliteit te realiseren, konden alleen op die manier gerealiseerd worden. 

In de economische crisis van na 2008 viel die manier van stadsontwikkeling stil, en ontstond er letterlijk en figuurlijk ruimte voor zelfbouw: individuele ontwikkelingen door particulieren op ‘eigen’ kavels. Sindsdien zijn talloze ‘maatwerk’ woningen gebouwd. Wat heeft dit voor de stad opgeleverd? 

De hoofdexpo focuste op de ‘pure’ vorm van zelfbouw, met voorbeelden uit Amsterdam en het buitenland. Dat zelfbouw ook in ‘hybride’ vorm nieuwe manieren van stad maken mogelijk maakt, toonde een wunderkammer van projecten die zelfbouw in collectieve vorm en/of in combinatie met (deels) projectmatige ontwikkeling toonde. Kleiburg was hier natuurlijk een van de voorbeelden van.

Met het overzicht toont Arcam de grote variatie in ontwikkelvormen die naast de ‘traditionele’ projectmatige vorm van ontwikkeling kan bestaan. Wel maakte het nieuwsgierig wat nu de specifieke implicaties voor de architectuur zijn, als die er zijn. Ligt die bijvoorbeeld vooral op stedebouwkundig niveau, in de vorm van een kleinere korrelgrootte waarmee de stad ontwikkeld wordt, of gaat die verder? Een interessante vraag die nu nog niet aan de orde werd gesteld. Voor een volgende keer…