Delen

beeldblog: wandbetimmering

Ergens in het begin van de twintigste eeuw, met de opkomst van wat we nu ‘moderne architectuur’ noemen, is de architectuur radicaal veranderd. Van donkere, bedompte, met spullen volgestouwde negentiende eeuwse interieurs pleitte de moderne architecten voor lichte, open ruimten, met ranke, slanke meubels. En met gebruiksvoorwerpen die als industrieel geproduceerde kunst voor alledag de ‘snuisterijen’ vervingen. En waar installaties voor verwarmen en ventileren modern comfort en hygiëne brachten. 

Met die radicale vernieuwing van de architectuur is ook iets verloren gegaan: een geweldig architectonisch middel dat als onkruid uit de architectuur is getrokken: de wandbetimmering. Soms kom je ze nog tegen, in historische interieurs waar door armoede, ongebruik of nostalgie niemand de moeite heeft genomen ze te vervangen door ‘modern comfort’. 

De wandbetimmering, vaak in hout maar ook veel als combinatie van hout en stoffen, zoals ‘echt’ behang, is een middel dat in interieurs een geweldige laag toevoegt aan de architectuur. Ze is een ‘huid’, een ‘Bekleidung’ in de manier waarop architect en professor Gottfried Semper die in de negentiende eeuw beschreef. Waar ze vaak als ‘decoratief’ word gezien had ze ook een duidelijke functionele rol: doordat ze de stenen muren afdekte, beperkte ze de koude straling die van de koude stenen muren  afkwam. 

Met de radicale uitkleding die in de moderne architectuur werd bepleit, is deze tussenlaag, tussen de permanentenheid van ‘naakte constructie’ en losse inrichting van meubilair, heeft ze als architectonisch middel een enorme potentie. In de moderne architectuur werd de naakte constructie het architectonische beeld, met het beton brut in de projecten van Le Corbusier als iconisch voorbeeld. 

Nu is wandbekleding alleen nog in zijn meest schlemielige vorm terug te vinden in nieuwbouwwijken waar MDF doe-het-zelf lambrisering op het spuitwerk van de wanden is geplakt. 

Beelden: eigen foto’s. Foto links: interieur Kasteel Ruurlo. Foto rechts: interieur boekenwinkel in Bredevoort.